21 September 2011 - 20:30

Pakar anda di dalam saluran satelit Vilayat mengatakan salah seorang perawi hadis kitab Sahih Sittah bernama Wakiʽ bin Jarrah adalah peminum arak. Namun beberapa saluran satelit Wahabi mendakwa kononnya perawi hadis Sahih Al-Bukhari yang juga peminum arak adalah perkara tidak muktabar. Benarkah dakwaan bahawa mereka memang melakukannya sebelum menukilkan hadis?

Jawapan:Salah seorang perawi hadis Sahih Sittah, Wakiʽ bin Jarrah yang disebut oleh Mizzi di dalam Tahzibul Kamal sebagai berikut:

روى له الجماعة.المزي، ابوالحجاج يوسف بن الزكي عبدالرحمن (متوفاى742هـ)، تهذيب الكمال، ج30 ص484 ، تحقيق: د. بشار عواد معروف، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: الأولى، 1400هـ – 1980م.

Jemaah (Sahih Sittah) meriwayatkannya.

– Al-Mizzi, Abul Hajjaj Yusuf bin Al-Zaki Abdul Rahman, Tahzibul Kamal, jilid 30 halaman 484.

 

Namun menurut keterangan muktabar Ahlusunnah, beliau adalah peminum arak sehingga sebahagian dari riwayat menjelaskan bahawa perkara ini berkait rapat di zaman hadis dinukilkan daripada beliau.

 

Riwayat pertama:

Yaʽqub bin Sufyan Fasawi:Yaʽqub bin Sufyan (wafat pada tahun 277 Hijrah) merupakan salah seorang murid yang belajar secara langsung dengan Ahmad bin Hanbal (wafat pada tahun 241 Hijrah, sedangkan Ahmad juga adalah murid Wakiʽ). Beliau (Yaʽqub) meriwayatkan daripada Ahmad:

 

وقد سئل أحمد بن حنبل: إذا اختلف وكيع وعبد الرحمن بن مهدي بقول من تأخذ؟ فقال: عبد الرحمن يوافق أكثر وخاصة سفيان كان معنيا بحديث سفيان وعبد الرحمن يسلم عليه السلف ويجتنب شرب المسكر.الفسوي، أبو يوسف يعقوب بن سفيان (متوفاى277هـ)، المعرفة والتاريخ، ج 1، ص413،، تحقيق: خليل المنصور، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت - 1419هـ- 1999م.

 

Ahmad bin Hanbal ditanya: Jikalau (penukilan riwayat) Wakiʽ dan Abdul Rahman saling bertentangan, kata-kata siapakah yang engkau terima?Maka beliau mengatakan: Dalam kebanyakan perkara, kata-kata Abdul Rahman adalah benar terutamanya penukilan daripada Sufyan kerana Abdul Rahman mempunyai perhatian yang khusus pada Sufyan; dan Abdul Rahman mensejahterakan salaf (tidak mencerca ulama silam) serta meninggalkan minuman yang memabukkan.

 - Al-Fasawi, Abu Yusuf Yaʽqub bin Sufyan, Al-Maʽrifah Wa Al-Tarikh, jilid 1 halaman 413.

Apa yang dapat difahami daripada kata-kata Ahmad bin Hanbal ialah Wakiʽ bin Jarrah merupakan seorang peminum arak; kerana jikalau karakter ini tidak wujud pada Wakiʽ, tidak bermaknalah Ahmad melibatkan ciri-ciri ini pada keunggulan Abdul Rahman bin Mahdi. Begitu juga jikalau kelakuan meminum arak terjadi di zaman sebelum riwayat dinukilkan daripada beliau, tidak perlu kesan ini diletakkan pada kasahihan riwayatnya!

 

Kesimpulan daripada riwayat ini, kelakuan meminum arak dapat dikaitkan pada beliau termasuk penukilan riwayat di zaman beliau meminum arak! Sementara itu sanad riwayat juga menurut Ahmad adalah Sahih; kerana itu Al-Fasawi menukilkan riwayat ini secara langsung daripada Ahmad bin Hanbal dalam keadaan kedua-dua mereka merupakan ahli hadis dan perawi sejarah yang tersohor di kalangan Ahlusunnah.

 

Riwayat ke-dua:

 

Khatib Baghdadi: Beliau menukilkan daripada kitab sejarahnya:

 

قرأت على التنوخي عن أبي الحسن أحمد بن يوسف بن يعقوب بن إسحاق بن البهلول الأنباري قال حدثني أبي قال حدثني جدي إسحاق بن البهلول قال قدم علينا وكيع بن الجراح فنزل في المسجد على الفرات فكنت أصير إليه لاستماع الحديث منه فطلب مني نبيذا فجئته بمخيسة ليلا فأقبلت أقرأ عليه الحديث وهو يشرب فلما نفذ ما كنت جئته به أطفأ السراج فقلت له: ما هذا؟ فقال: لو زدتنا لزدناك.البغدادي، ابوبكر أحمد بن علي بن ثابت الخطيب (متوفاى463هـ)، تاريخ بغداد، ج 13، ص502، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت.

 

Aku membaca hadis di sisi Al-Tanukhi, daripada Abul Hasan Ahmad bin Yusuf bin Ya’qub bin Ishaq bin Al-Bahlul Al-Anbari yang berkata  ayahku berkata bahawa datukku Ishaq bin Al-Bahlul yang berkata:Wakiʽ bin Jarrah datang kepada kami dan menumpang di Masjid berdekatan dengan Al-Furat. Aku pergi kepadanya untuk mendengar hadis daripadanya. Beliau meminta nabiz (sejenis arak) dan aku membawanya di waktu malam. Saya pun membaca riwayat (daripadanya) sedangkan dia sedang minum.

Tatkala arak nabiz yang ku bawa telah habis, beliau memadamkan pelita dan aku pun bertanya: Apakah ini? Maka beliau menjawab: Jikalau engkau membawa lebih banyak, kami akan tambahkan lagi untukmu.

– Abl-Baghdadi, Abu Bakr Ahmad bin Ali bin Thabit Al-Khatib, Tarikh Baghdad, jilid 13 halaman 502.Penelitian sanad riwayat:Al-Tanukhi (التنوخي):

 

Al-Dhabi mengatakan tentangnya:5926 [ 5947 ]

 

 علي بن المحسن أبو القاسم التنوخي سماعاته صحيحة... قلت محله الصدق والستر.الذهبي الشافعي، شمس الدين ابوعبد الله محمد بن أحمد بن عثمان (متوفاى 748 هـ)، ميزان الاعتدال في نقد الرجال، ج 5، ص184، تحقيق: الشيخ علي محمد معوض والشيخ عادل أحمد عبدالموجود، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1995م.

 

Ali bin Al-Muhsin Abul Qasim Al-Tanukhi… yang didengarinya sahih… seorang yang jujur. – Al-Dhahabi Al-Syafie, Syamsuddin Abu Abdullah Muhammad bin Ahmad bin Uthman, Mizan Al-Iʽtidal Fi Naqd Al-Rijal, jilid 5 halaman 184.Ahmad bin Yusuf bin Yaʽqub (أحمد بن يوسف بن يعقوب):Ibnu Kathir mengatakan tentang beliau:

 

وفيها توفي أحمد بن يوسف بن يعقوب بن البهلول... وكان عابدا محدثا ثقة.ابن أثير الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاى630هـ) الكامل في التاريخ، ج 7، ص429 ، تحقيق عبد الله القاضي، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة الثانية، 1415هـ.

 

Di dalamnya (tahun) Ahmad bin Yusuf bin Yaʽqub meninggal dunia… beliau seorang ahli ibadah, ahli hadis dan thiqah.  - Ibnu Athir Al-Jazari, Izzuddin bin Al-Athir Abi Al-Hasan Ali bin Muhammad, Al-Kamil fi Al-Tarikh, jilid 7 halaman 429.

 

Yusuf  bin Yaʽqub bin Ishaq bin Bahlul (يوسف بن يعقوب بن إسحاق بن البهلول):

 

Khatib Al-Baghdadi mengatakan tentang beliau:

 

يوسف بن يعقوب بن إسحاق بن البهلول... وكان ثقة البغدادي، ابوبكر أحمد بن علي بن ثابت الخطيب (متوفاى463هـ)، تاريخ بغداد، ج 14، ص321 ر 7644، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت.

 

Yusuf bin Yaʽqub bin Ishaq bin Al-Bahlul… beliau seorang Thiqah.

 

- Al-Baghdadi, Abu Bakr bin Ali bin Thabit Al-Khatib, Tarikh Baghdad, jilid 14 halaman 321Ishaq bin Bahlul (إسحاق بن البهلول): Khatib Baghdadi mengatakan tentang beliau:

 

إسحاق بن البهلول... وكان ثقة... وقال عبد الرحمن بن أبى حاتم سألت أبى عن إسحاق بن بهلول الأنباري فقال صدوق.البغدادي، ابوبكر أحمد بن علي بن ثابت الخطيب (متوفاى463هـ)، تاريخ بغداد، ج6 ص366 ش 3390 ، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت.

 

Ishaq bin Al-Bahlul… seorang yang thiqah, Abdul Rahman bin Abi Hatim berkata: Aku bertanya kepada ayahku tentang Ishaq bin Bahlul Al-Anbari. Beliau menjawab: Beliau seorang yang berkata jujur.

- Al-Baghdadi, Abu Bakr Ahmad bin Ali bin Thabit Al-Khatib, Tarikh Baghdadi, jilid 6 halaman 366.Oleh itu sanad riwayat ini adalah Sahih dan menunjukkan bahawa Wakiʽ meminum arak di zaman ia menukilkan hadis.Riwayat ke-tiga: Khatib Al-BaghdadiKhatib Al-Baghdadi meriwayatkan seperti berikut:

 

أخبرنا هلال بن محمد الحفار أخبرنا إسماعيل بن محمد الصفار حدثنا جعفر بن محمد يعني الطيالسي قال: سمعت يحيى بن معين يقول: سمعت رجلا سأل وكيعا فقال:يا أبا سفيان شربت البارحة نبيذا فرأيت فيما يرى النائم كأن رجلا يقول إنك شربت خمرا، فقال وكيع: ذاك الشيطان.البغدادي، ابوبكر أحمد بن علي بن ثابت الخطيب (متوفاى463هـ)، تاريخ بغداد، ج 13، ص502، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت.

 

Yahya bin Maʽin berkata: Aku mendengar bahawa seorang lelali bertanya kepada Wakiʽ, maka beliau menjawab: Wahai Abu Sufyan, malam tadi aku minum arak nabiz. Di dalam mimpi aku melihat seakan-akan seorang lelaki berkata: Sesungguhnya kamu telah minum arak. Maka Wakiʽ berkata: Itu adalah Syaitan! (iaitu nabiz tidak haram!).

- Al-Baghdadi, Abu Bakr Ahmad bin Ali bin Thabit Al-Khatib, tarikh Baghdad, jilid 13 halaman 502.

Penelitian sanad riwayat:Hilal bin Muhammad bin Haffar (هلال بن محمد):Dhahabi mengatakan tentang beliau:

الحفار الشيخ الصدوق مسند بغداد أبو الفتح هلال بن محمد.الذهبي الشافعي، شمس الدين ابوعبد الله محمد بن أحمد بن عثمان (متوفاى 748 هـ)، سير أعلام النبلاء، ج 17، ص293، تحقيق: شعيب الأرناؤوط , محمد نعيم العرقسوسي، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: التاسعة، 1413هـ.

 

Al-Haffar seorang yang berkata benar, musnad Baghdad, Abul Fath Hilal bin Muhammad - Al-Dhahabi Al-Shafie, Syamsuddin Abu Abdullah Muhammad bin Ahmad bin Uthman, Siyar Al-Aʽlam An-Nubala, jilid 17 halaman 293.Ismail bin Muhammad bin Ismail bin Shalih bin Abdul Rahman

 (إسماعيل بن محمد بن إسماعيل بن صالح بن عبد الرحمن):إسماعيل بن محمد بن إسماعيل بن صالح بن عبد الرحمن الصفار الثقة الإمام النحوي المشهور حدث عن الحسن بن عرفة وأحمد بن منصور الزيادي والكبار وانتهى إليه علو الإسناد روى عنه الدارقطني وابن مندة والحاكم ووثقوه.العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر ابوالفضل (متوفاى852 هـ)، لسان الميزان، ج1 ص432، تحقيق: دائرة المعرف النظامية - الهند، ناشر: مؤسسة الأعلمي للمطبوعات - بيروت، الطبعة: الثالثة، 1406هـ – 1986م.

 

Ismail bin Muhammad bin Ismail bin Shaleh bin Abdul Rahman Al-Shaffar seorang yang thiqah, Al-Imam, ulama Nahu yang masyhur… - Al-ʽÂswalani Al-Syafie, Ahmad bin Ali bin Hajar Abul Fadhl, Lisan Al-Mizan, jilid 1 halaman 432.Jaʽfar bin Muhammad bin Abi Uthman Al-Thayalisi

 

 (جعفر بن محمد بن أبي عثمان الطيالسي)جعفر بن محمد بن أبي عثمان الحافظ المجود أبو الفضل الطيالسي البغدادي.. قال أحمد بن المنادى كان مشهورا بالاتقان والحفظ والصدق قال الخطيب كان ثقة ثبتا حسن الخط صعب الأخذ مات في رمضان سنة اثنتين وثمانين ومائتين.الذهبي الشافعي، شمس الدين ابوعبد الله محمد بن أحمد بن عثمان (متوفاى 748 هـ)، تذكرة الحفاظ، ج2 ص626، رقم:653، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت، الطبعة: الأولى.

 

Jaʽfar bin Muhammad bin Abi Uthman Al-Hafiz Al-Mujawwid Abul Fadhl Al-Thayalisi Al-Baghdadi… Ahmad Al-Munadi berkata beliau adalah seorang yang terkenal dengan ketelitian, seorang penghafal dan yang benar. Al-Khatib mengatakan beliau adalah Thiqah… - Al-Dhahabi Al-Syafie, Shamsuddin Ab Abdullah Muhammad bin Ahmad bin Uthman, Tadhkiratul Huffaz, jilid 2, halaman 626, nombor 653.Yahya bin Maʽin

 (يحيى بن معين):يحيى بن معين. هو الامام الحافظ الجهبذ شيخ المحدثين أبو زكريا يحيى بن معين... قال عبد الرحمن بن أبي حاتم سئل أبي عن يحيى فقال امام. قال النسائي أبو زكريا أحد الائمة في الحديث ثقة مأمون.الذهبي الشافعي، شمس الدين ابوعبد الله محمد بن أحمد بن عثمان (متوفاى 748 هـ)، سير أعلام النبلاء، ج11 ص71، تحقيق: شعيب الأرناؤوط , محمد نعيم العرقسوسي، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: التاسعة، 1413هـ.

 

Yahya bin Maʽin. Beliau adalah Al-Imam Al-Hafiz Al-Jihbidh (seorang ulama) Syaikh Al-Muhaddithin Abu Zakaria Yahya bin Maʽin… Abdul Rahman bin Abi Hatim berkata: Aku bertanya kepada ayahku tentangnya. Jawabnya: Beliau adalah Imam. Nasa’i berkata: Abu Zakaria merupakan seorang imam dalam ilmu hadis, beliau adalah thiqah dan dapat dipercayai. - Al-Dhahabi Al-Syafie, Syamsuddin Abu Abdillah bin Ahmad bin Uthman, Siyar Al-Aʽlam Al-Nubala, jilid 11 halaman 71.Riwayat ke-empat: Khatib Al-Baghdadi:

 

 أخبرنا بن الفضل أخبرنا دعلج أخبرنا أحمد بن علي الأبار حدثنا محمد بن يحيى قال: قال: نعيم بن حماد: تعشينا عند وكيع أو قال: تغدينا فقال أي شيء تريدون أجيئكم به نبيذ الشيوخ أو نبيذ الفتيان؟ قال: قلت: تتكلم بهذا قال هو عندي أحل من ماء الفرات قلت له: ماء الفرات لم يختلف فيه وقد اختلف في هذا.البغدادي، ابوبكر أحمد بن علي بن ثابت الخطيب (متوفاى463هـ)، تاريخ بغداد، ج 13، ص502، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت.

 

Diriwayatkan daripada Nuʽaym bin Hammad yang mengatakan: Kami makan malam atau tengahhari di sisi Wakiʽ. Maka beliau berkata: Apakah yang anda ingin kami bawakan? arak nabiz orang tua (ringan) atau arak nabiz orang muda (keras)? Aku berkata: Engkau berkata tentang ini (arak)? Beliau menjawab: ianya halal dari air Al-Furat. Aku berkata: Tidak ada orang berselisih tentangnya (air Al-Furat), namun ada perselisihan tentang ini (arak).

- Al-Baghdadi, Abu Bakr Ahmad bin Ali bin Thabit Al-Khatib, Tarikh Baghdad, jilid 13 halaman 502.Penelitian sanad riwayat:Muhammad bin Al-Husain bin Al-Fadhl

 

 (محمد بن الحسين بن الفضل):القطان. الشيخ العالم الثقة المسند أبو الحسين محمد بن الحسين ابن محمد بن الفضل البغدادي القطان الأزرق. وحدث عنه البيهقي والخطيب ومحمد بن هبة الله اللالكائي وأبو عبد الله الثقفي وجماعة سواهم. وهو مجمع على ثقته.الذهبي الشافعي، شمس الدين ابوعبد الله محمد بن أحمد بن عثما